Lange tijd konden we doen alsof we er niets mee te maken hadden. Behalve filmpjes op internet en een paar nerds in Nederland die er al een bezaten, hadden we niet zoveel met de e-reader van doen. In 2011 vond een omslag plaats. Sindsdien moet iedereen er opeens één hebben. E-books zijn de nieuwe boeken, en iedereen die ook maar een beetje hip is schaft zo’n ding aan. Eind vorig jaar werd bekend dat de grootste aanbieder van e-readers en e-books ter wereld, Amazon, de Nederlandse markt wil gaan veroveren. De mensen van Amazon verwachten blijkbaar dat er nog veel meer Nederlanders zijn die op een e-book over zullen gaan. In het nu volgende stukje tekst wordt haarfijn uitgelegd waarom de e-reader een rampzalige uitvinding is, en dus verboden moet worden.
Vanzelfsprekend heeft een e-book heel veel voordelen. In plaats van negen of tien kun je twintigduizend boeken meenemen op vakantie. Als je het ene boek niet leuk vindt, verwijder je hem gewoon even, en begin je aan een andere. Toch genoeg keus. Dit lijkt akelig veel op de ontwikkelingen in de muziekwereld. In de tijd van de langspeelplaten had muziek nog veel waarde. Je stond in de rij voor de platenzaak voor de nieuwste lp van de Beatles. Tegenwoordig heeft iedereen zijn iPod volgegooid met duizenden mp3-tjes, en heeft muziek als mp3-tje weinig waarde meer. Deze ontwikkeling gaat zich waarschijnlijk ook op de boekenmarkt voordoen. Boeken verliezen hun waarde. De grootste literaire werken van Machiavelli en Nietzsche verworden tot een digitaal bestandje.
Digitale bestandjes zijn te downloaden. En als iets te downloaden is, gaan we er natuurlijk niet voor betalen. Want waarom betalen als het ook gratis kan? De uitgebreide campagnes van Stichting Brein tegen illegale downloadsites hebben weinig succes: voor iedere geblokkeerde site verschijnen er tien nieuwe. Net als muziek, zullen veel mensen hun boeken illegaal van internet halen. Uiteraard blijven er altijd mensen bestaan die netjes voor hun boeken zullen betalen, ook al betalen ze voor een digitaal bestandje.
Deze ontwikkeling gaat er onvermijdelijk toe leiden dat er heel veel uitgevers failliet gaan, en er dus veel minder mooie boeken gepubliceerd kunnen worden. Uitgevers geven alleen nog maar boeken uit waarvan ze verwachten dat het bestsellers gaan worden. En wees eerlijk, dat zijn niet altijd de allerbeste boeken. E-books maken mij bang voor de toekomst, over tien of twintig jaar. Ik zie lege bibliotheken. Ik zie lege boekenkasten met alleen rijtje e-readers in de hoek. De prestaties van Johannes Gutenberg op het gebied van de boekdrukkunst zijn allemaal nutteloos geweest.
Ik kan nog wel duizend argumenten tegen de e-reader noemen. Jammer genoeg kan ik er geen één bedenken om deze uitvinding te verbieden. Uitvindingen hebben nu eenmaal hun tijd nodig, je went er wel aan. Het wiel werd door de jagers en verzamelaars ook vast niet meteen met open armen ontvangen. De stoomtrein werd bij zijn eerste verschijning als een gevaarlijk monster gezien, terwijl er nu elke dag zes miljoen Nederlanders in rondreizen. De mp3-speler werd door de muziekindustrie misschien een onding gevonden, maar iedereen heeft er nu één. De één zijn dood, is nu eenmaal de ander zijn brood. De trekschuitmaatschappij ging ook failliet toen de trein het helemaal werd. Zo zit de wereld nu eenmaal in elkaar.
Velen zullen zich overgeven aan het fenomeen en een e-reader aanschaffen. Over twintig jaar koopt bijna niemand meer boeken. Ik wel, als dat nog kan tenminste. Ik weiger hier in mee te gaan. Ik zie het dikke blauwe mannetje van bol.com mij al heel hard uitlachen met mijn ouderwetse boeken en mijn ouderwetse boekenkast. Het interesseert me niets. Dan ben ik maar een zielig figuur dat is blijven hangen in een nostalgisch verleden. Literatuur van een scherm is als André Rieu in het concertgebouw; een verfoeilijke combinatie. Nee, een elektrisch boek komt er bij mij niet in.






